Media Technology MSc

Media Technology: creatief onderzoek; Maarten Lamers

Article by Maarten Lamers published in Eureka! Magazine, Leiden University Faculty of Sciences, #17 June 2007.

Media Technology: creatief onderzoek

In september 2006 bestond de masteropleiding Media Technology, een samenwerking tussen het Leidse informatica instituut (LIACS) en de Faculteit der Kunsten, vijf jaar. De studie brengt academici en kunstenaars samen om creatief met wetenschap en haar resultaten om te gaan. De ideale afgestudeerde is een moderne wetenschapper die in staat is om nieuwe, spannende en verrassende onderzoeken te bedenken en uit te voeren. Maar hoe gaat dat in zijn werk?

Door Maarten Lamers
Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS)
http://www.maartenlamers.com

Onderzoek vanuit persoonlijk interesse

Traditioneel wordt er op universiteiten erg belangrijk, vooruitstrevend en grondig onderzoek verricht. Vaak komt dat neer op grote onderzoeksprojecten waaraan jaren door vele onderzoekers wordt gewerkt. Iedereen neemt een stukje van zo’n onderzoek voor zijn rekening en samen werken we op die manier richting het beantwoorden van grote en belangrijke vragen. Het is ook niet ongebruikelijk om als onderzoeker voor korte tijd op zo’n onderzoekstrein te springen, een tijdje mee te rijden, om je daarna weer met andere zaken bezig te houden. En dat is allemaal prima, zo. Het levert ons heel veel belangrijke resultaten op, soms herkenbaar als dingen die we vooruitgang noemen, zoals medicijnen, nieuwe energiebronnen, noem maar op.

Maar dat is niet altijd zo geweest, dat onderzoek op zo’n grote schaal werd uitgevoerd. Vroeger waren wetenschappers vaak eenlingen – soms zonderlingen – die vanuit een persoonlijke passie en interesse onderzoek deden op een veel kleinere schaal, vaak de schaal van één individu. Vanzelfsprekend waren ook de onderwerpen die zij onderzochten veel sterker bepaald door persoonlijke interesses, en minder door grote onderzoekslijnen.

En omdat eenlingen meestal niet bereiken wat onderzoeksgroepen wel lukt, is het een goede zaak dat onderzoek tegenwoordig in grote projecten gebeurt. Maar grote onderzoeken worden nooit opgericht om zomaar iets te proberen, en al helemaal niet op basis van een gevoel of een passie – ze zien je al aankomen bij NWO. Terwijl die aanpak wel tot nieuwe verrassende inzichten kan leiden, of tot vragen die weer anderen prikkelen.

Juist daarom biedt Media Technology een inspirerende omgeving die onderzoek op de schaal van individuen en creatieve onderzoeksmethoden stimuleert. Samenwerking tussen wetenschappers en kunstenaars speelt hierin een belangrijke rol. Dat moet ook wel als je creatief binnen de principes van de wetenschap wilt werken.

Onderzoek door doen

Een belangrijke methode die binnen het Leidse Media Technology programma gehanteerd wordt is onderzoek door doen – het fysiek vormgeven van je idee om hierdoor tot nieuwe inzichten te komen. Vaak leiden projecten door studenten tot een fysiek ding, niet noodzakelijk als marktwaardig product maar als uiting of probeersel van een wetenschappelijk idee. Door het bouwen of gebruiken van zo’n product ontstaan nieuwe ideeën en kennis. Een voorbeeld hiervan is het Pacman versus Krekels project (zie inzet). De opgedane kennis wordt wel op de gangbare wetenschappelijke wijze beschreven – in papers dus – en wanneer mogelijk gepubliceerd. Tenslotte is dat de manier waarop academici hun nieuwe kennis delen.

Deze werkwijze is ook de reden dat de studie binnen het informatica instituut is geplaatst. Informatica biedt namelijk veel handige hulpmiddelen om relatief eenvoudig je ideeën vorm te geven. Daarbij is het zelf ook één van de snelst veranderende vakgebieden, en biedt het nog relatief veel terra incognita. Veel ruimte dus voor onderzoek door individuen en op creatieve manieren. Maar het zijn de studenten zelf die bepalen op welk onderwerp zij afstuderen – dat hoeft niet noodzakelijk informatica te zijn.

Projecten

De methode van onderzoek door doen impliceert dat studenten veel projecten moeten uitvoeren, waaruit een paper of product resulteert. Jaarlijks in september organiseert de studie een expositie van werken door studenten tijdens hun eerste studiejaar, in een reguliere expositieruimte in de stad Leiden. Daarnaast vinden studenten zelf via allerlei wegen de mogelijkheid om hun installaties te exposeren en hun artikelen te publiceren. Zo stonden op vele conferenties en kunstfestivals in binnen- en buitenland afstudeerwerken en andere installaties door studenten Media Technology. Maar ook landelijke televisie en populair wetenschappelijke tijdschriften besteedden er aandacht aan. Een van de studenten schreef over zijn afstudeerwerk een serie columns in het dagblad nrc.next. Vanzelfsprekend wordt vooral wetenschappelijke publicatie gestimuleerd vanuit de studie, en moet ieder werk in principe academisch publiceerbaar zijn.

De studie zelf

De master-of-science (MSc) studie Media Technology wordt georganiseerd door het informatica instituut (LIACS) van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen, en is een samenwerking met de nieuwste faculteit aan deze universiteit: de Faculteit der Kunsten. Met zo’n 25 à 30 nieuwe studenten per jaar is het een solide programma gebleken, met een duidelijke eigen filosofie, veel contacten en in toenemende mate goede resultaten.

De gemiddelde studieduur binnen het programma is twee jaar. Studenten van allerlei vooropleidingen zijn er toegelaten. Grofweg een derde van hen heeft een vooropleiding in de kunsten, een derde heeft een bèta achtergrond en de overigen hebben allerlei vooropleidingen. De studie is geheel in het Engels en heeft dus relatief veel studenten uit buitenland.

De vakken worden gedoceerd door LIACS, de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten Den Haag en verscheidene docenten van binnen en buiten de Leidse Universiteit. Het curriculum geeft veel aandacht aan oordeelsvorming, wetenschappelijk onderzoek, creativiteit en het doen van projecten. Een deel ervan is vrije vakkenkeuze, waarin studenten zelf op zoek gaan naar voor hen persoonlijk interessante vakken.

Afgestudeerden van de studie Media Technology kiezen zeer uiteenlopende carrières. Een deel van hen werd promovendus (in binnen- en buitenland), en momenteel lijkt het populair om tijdens de studie reeds HBO docent te worden. Anderen werden zelfstandig kunstenaar of werken anderszins op het terrein van media kunst. In het algemeen trekt de zogenaamde creatieve industrie een flink deel van de afgestudeerden aan.

Verdere interesse?

Mocht dit verhaal je interesse in Media Technology aangewakkerd hebben, neem dan contact op met programmacoördinator of bezoek een van de voorlichtingsbijeenkomsten.